به گزارش سلامت نیوز به نقل از verywellhealth، قند خون به‌طور طبیعی در طول شبانه‌روز تغییر می‌کند، اما در افراد مبتلا به دیابت این تغییرات ممکن است شدیدتر باشد و به افزایش یا افت بیش از حد قند خون منجر شود. برخی عادت‌های غذایی و رفتاری در ساعات عصر و شب نیز می‌توانند این نوسانات را تشدید کنند.

یک متخصص تغذیه با اشاره به چند رفتار رایج، راهکارهایی را برای کمک به حفظ ثبات قند خون در طول شب مطرح کرده است.

۷ اشتباه شبانه که می‌توانند قند خون را تا صبح ناپایدار نگه دارند

۱. حذف وعده‌های غذایی یا خوردن در ساعات نامنظم

حذف وعده‌های غذایی می‌تواند خطر افت قند خون یا هیپوگلیسمی را افزایش دهد. برای افراد مبتلا به دیابت، منظم بودن زمان وعده‌های غذایی اهمیت بیشتری دارد، زیرا زمان مصرف دارو یا انسولین نیز ممکن است به وعده‌های غذایی وابسته باشد.

به‌طور کلی توصیه می‌شود شام حدود سه تا چهار ساعت پیش از خواب خورده شود. علاوه بر زمان غذا، ترکیب وعده نیز اهمیت دارد. بهتر است شام شامل کربوهیدرات‌های پیچیده، پروتئین و چربی‌های سالم باشد تا قند خون با سرعت کمتری افزایش یابد و مدت بیشتری پایدار بماند.

۲. نوشیدن الکل در ساعات شب

مصرف الکل، به‌ویژه در ساعات پایانی شب، می‌تواند چند ساعت بعد باعث افت قند خون شود. این خطر زمانی بیشتر است که فرد با معده خالی الکل مصرف کند.

۳. خوردن بیش از حد یا غذا خوردن نزدیک زمان خواب

یک شام بسیار حجیم یا خوردن میان‌وعده درست پیش از خواب می‌تواند باعث افزایش قند خون شود؛ به‌خصوص اگر این مواد غذایی سرشار از کربوهیدرات‌های ساده باشند.

افزایش قند خون ناشی از چنین وعده‌ای ممکن است ساعت‌ها ادامه داشته باشد. به همین دلیل بهتر است خوردن غذا چند ساعت پیش از خواب به پایان برسد.

البته برخی افراد، به‌ویژه بیماران مبتلا به دیابت که در معرض افت قند خون هستند، ممکن است به میان‌وعده پیش از خواب نیاز داشته باشند. در چنین شرایطی، نوع و مقدار میان‌وعده باید متناسب با شرایط فرد و برنامه دارویی او تعیین شود.

۴. بی‌توجهی به تغذیه در اطراف ورزش عصرگاهی

پیاده‌روی سبک بعد از شام می‌تواند به کاهش قند خون پیش از خواب کمک کند، اما فعالیت بدنی می‌تواند برای چند ساعت روی سطح قند خون اثر بگذارد.

در برخی افراد، به‌خصوص زمانی که شدت ورزش بیشتر از حد معمول باشد، احتمال افت قند خون در طول شب افزایش پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی ممکن است مصرف یک میان‌وعده پیش یا پس از ورزش به حفظ تعادل قند خون کمک کند. بررسی قند خون پیش از خواب نیز می‌تواند در شناسایی خطر افت قند خون در طول شب مؤثر باشد.

۵. جبران بیش از حد افت قند خون پیش از خواب

اگر قند خون درست پیش از خواب پایین باشد، جبران آن با مقدار زیادی کربوهیدرات ساده می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و باعث افزایش بیش از حد قند خون شود.

برای اصلاح افت قند خون، متخصصان از قانون ۱۵ استفاده می‌کنند:

• حدود ۱۵ گرم کربوهیدرات مصرف کنید؛ برای مثال حدود ۱۲۰ میلی‌لیتر آب پرتقال.
• ۱۵ دقیقه صبر کنید و دوباره قند خون را اندازه بگیرید.
• اگر قند خون همچنان پایین است، این روند را تکرار کنید تا سطح قند خون به بالای ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر برسد.

۶. انتخاب غذاهایی که قند خون را سریع بالا می‌برند

نوع مواد غذایی مصرفی در وعده شام نقش مهمی در کنترل قند خون دارد. افراد مبتلا به دیابت بهتر است مصرف مواد غذایی حاوی قند افزوده، چربی‌های اشباع و سدیم بالا را محدود کنند.

در مقابل، افزودن پروتئین و فیبر به وعده شام می‌تواند به متعادل‌تر شدن پاسخ قند خون کمک کند.

کنترل اندازه وعده‌ها نیز اهمیت دارد. استفاده از الگوی بشقاب می‌تواند به تنظیم مقدار گروه‌های مختلف غذایی و ایجاد یک وعده متعادل کمک کند.

۷. فراموش کردن داروهای دیابت

در افراد مبتلا به دیابت، فراموش کردن دارو یا مصرف کمتر از میزان تجویزشده انسولین می‌تواند باعث افزایش قند خون شود.

گاهی ممکن است قند خون فرد هنگام خواب طبیعی باشد اما صبح هنگام بیدار شدن افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی ممکن است نیاز به بررسی برنامه دارویی وجود داشته باشد.

با این حال، تغییر مقدار یا زمان مصرف دارو و انسولین نباید خودسرانه انجام شود و لازم است فرد درباره این تغییرات با پزشک یا تیم درمانی خود مشورت کند.

چگونه از نوسان قند خون در طول شب جلوگیری کنیم؟

افراد مبتلا به دیابت باید طبق توصیه پزشک، قند خون خود را در زمان‌های مناسب بررسی کنند. دستگاه‌های پایش مداوم قند خون یا CGM نیز می‌توانند به شناسایی الگوهای تغییر قند خون و عواملی که روی آن تأثیر می‌گذارند، کمک کنند.

اندازه‌گیری قند خون پیش از خواب نیز می‌تواند اطلاعات مهمی در اختیار فرد قرار دهد. اگر قند خون پایین باشد، در برخی افراد مصرف یک میان‌وعده حاوی کربوهیدرات می‌تواند به جلوگیری از افت شدید قند خون در طول شب کمک کند.

به‌طور معمول، قند خون کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر به‌عنوان افت قند خون در نظر گرفته می‌شود.

علائم افت قند خون

برخی از علائم شایع افت قند خون عبارتند از:

• لرزش
• تحریک‌پذیری
• گیجی و سردرگمی
• افزایش ضربان قلب
• تعریق

علائم افزایش قند خون

افزایش قند خون نیز ممکن است با علائمی مانند موارد زیر همراه باشد:

• افزایش غیرمعمول احساس گرسنگی
• خواب‌آلودگی
• تاری دید
• خشکی دهان یا تشنگی شدید
• بیدار شدن مکرر برای ادرار کردن

توجه به عادت‌های غذایی و فعالیت‌های شبانه و بررسی منظم قند خون می‌تواند به شناسایی عوامل مؤثر بر نوسان قند خون کمک کند.

اگر به‌تازگی دیابت تشخیص داده شده

افرادی که به‌تازگی به دیابت مبتلا شده‌اند، باید نحوه کنترل روزانه قند خون را یاد بگیرند. رژیم غذایی، داروها و شیوه صحیح اندازه‌گیری قند خون از جمله مواردی هستند که بهتر است با کمک پزشک و تیم درمانی تنظیم شوند.